Serce na diecie, homocysteina

 

Serce na diecie

 

prof. zw. dr hab. n farm. Marek Naruszewicz - kierownik Zakładu Farmakognozji na Wydziale Farmaceutycznym w Akademii Medycznej w Warszawie i prezes Polskiego Towarzystwa Badań nad Miażdżycą

 


Homocysteina okrzyknięta została cholesterolem XXI wieku

Istnieje coraz więcej dowodów na to, że częstą przyczyną miażdżycy jest homocysteina, mało znany związek powstający w procesie trawienia białka zwierzęcego zawartego głównie w czerwonym mięsie. Z najnowszych badań wynika, że dieta śródziemnomorska zmniejsza stężenie homocysteiny we krwi i przeciwdziała miażdżycy, głównej przyczynie zgonów w krajach rozwiniętych.


- Miażdżyca jest przewlekłą chorobą polegającą na odkładaniu się cholesterolu na wewnętrznych ścianach naczyń krwionośnych. Z czasem prowadzi to do zwężenia naczyń oraz wywołanych tym zawałów serca i udarów mózgu. Zdarza się, że na miażdżycę chorują nawet ludzie z niskim stężeniem cholesterolu we krwi, ale z wysokim poziomem homo- cysteiny. Związek ten uszkadza śródbłonek naczyniowy, co sprawia, że nawet niewielka ilość cholesterolu łatwiej osadza się na ścianach naczyń. Dlatego homocysteinę nazwano cholesterolem XXI w. - mówi prof. Marek Naruszewicz.


Szkodliwe działanie homocysteiny w organizmie niweluje dieta śródziemnomorska bogata w kwas foliowy i witaminy B6 i B12. Najwięcej kwasu foliowego zawierają brokuły, warzywa liściaste, owoce cytrusowe i orzechy. Witamina B6 znajduje się m.in. w ciemnym pieczywie, bananach i rybach. Witamina B12 - na przykład w drożdżach, jajach i przetworach mlecznych. Kwas foliowy ma ogromne znaczenie w pierwszym trymestrze ciąży, bowiem chroni płód przed powstawaniem wad cewy nerwowej. W Stanach Zjednoczonych kilka lat temu zaczęto dodawać kwas foliowy do produktów spożywczych, głównie do mąki. Dzięki temu - jak poinformowali członkowie Amerykańskiego Stowarzyszenia Chorób Serca - nie tylko zmniejszyła się liczba noworodków z wadami cewy nerwowej, ale obniżył się również poziom homocysteiny u całej populacji - jak się szacuje - prawie o 10 proc. Będzie miało to wymierny efekt finansowy, bowiem mniej osób zachoruje na miażdżycę naczyń, a koszt takiej suplementacji jest stosunkowo niewielki. Wśród narodów żyjących w basenie Morza Śródziemnego prawie nie występuje niedokrwienna choroba serca i udary mózgu. Korzystna kombinacja kwasów tłuszczowych w oliwie z oliwek działa przeciwmiażdżycowo.

 

Zawarty w cytrusach i ciemnozielonych warzywach kwas foliowy zmniejsza stężenie homocysteiny we krwi. W ciągu ostatnich kilku lat naukowcy odkryli nowy rodzaj substancji roślinnych, które mogą się okazać bardziej skuteczne niż witaminy w profilaktyce chorób serca. Są to działające jak przeciwutleniacze flawonoidy, występujące m.in. w cebuli, brokułach, czerwonym winie, oliwie z oliwek i herbacie (zielonej i czarnej - z wyjątkiem herbat ziołowych), a także karotenoidy, które występują przeważnie w warzywach o pomarańczowym kolorze. Spośród ponad 600 karotenoidów najbardziej znany jest BETA KAROTEN.

 

- Likopen (jeden z karotenoidów zawarty w pomidorach) jeszcze skuteczniej niż beta-karoten unieszkodliwia wolne rodniki tlenowe (likopen zawierają MEGA PROTECT 4 LIFE, Senior Formula, Pro-State Power). Obecnie prawie połowa kibuców w Izraelu produkuje pomidory wyłącznie w celu uzyskania likopenu. W niektórych państwach zachodnich likopen dodaje się już do żywności w ramach profilaktyki chorób nowotworowych i serca oraz jako zabezpieczenie produktów przed psuciem. Działa on bowiem jak przeciwutleniacz, zapobiegając procesom gnilnym - mówi prof. Naruszewicz.


Prowadzone przez wiele lat badania 86 tys. amerykańskich pielęgniarek potwierdziły przypuszczenia, że chorobom serca i naczyń bardzo skutecznie zapobiega spożywanie orzechów i migdałów. Część badanych regularnie spożywała te produkty, pozostałe - w ogóle. Stwierdzono, że zjadanie ok. 150 g mieszanki nie solonych orzechów i migdałów tygodniowo zredukowało o 39 proc. liczbę zgonów z powodu zawału serca. Opublikowane niedawno wyniki badań przeprowadzonych wśród ośmiuset adwentystów dnia siódmego przez uczonych z Uniwersytetu Harvarda potwierdzają korzystny wpływ tych produktów na stan naczyń serce homocysteina cholesterolkrwionośnych. U osób spożywających orzechy i migdały więcej niż cztery razy w tygodniu ryzyko choroby niedokrwiennej serca zmniejszyło się o 50 proc. w porównaniu z osobami jedzącymi je rzadziej niż raz w tygodniu. Dotyczy to zarówno ludzi powyżej 80. roku życia, jak i młodszych, wegetarian i jedzących mięso, z nadwagą i o prawidłowej wadze. Największy efekt terapeutyczny występuje u osób wykonujących regularne ćwiczenia fizyczne. W orzechach jest bardzo dużo cennego tłuszczu podobnego do oliwy z oliwek, witaminy E, magnezu i błonnika. Zawarte w nich kwasy nienasycone, podobnie jak te występujące w oleju z oliwek, obniżają poziom cholesterolu i hamują rozwój miażdżycy. Duża zawartość błonnika zmniejsza ryzyko nowotworu jelita grubego. W skórce migdałów znajdują się jednak niewielkie ilości kwasu cyjanowodorowego, który może być szkodliwy dla dzieci. Dlatego - zdaniem lekarzy - przed spożyciem lepiej migdały sparzyć wrzątkiem i obrać ze skórki. Dorośli mogą je jeść w całości, praktycznie bez ograniczeń.


Występująca w orzechach i migdałach Witamina E działa antyoksydacyjnie, czyli zmniejsza w organizmie ilość wolnych rodników. Błonnik wymiata z jelit resztki pokarmowe, poprawia perystaltykę jelit, ogranicza wchłanianie cholesterolu, przeciwdziała nowotworom jelita grubego. Zawarta w orzechach arginina, czyli aminokwas wchodzący w skład białek, rozszerza naczynia i zapobiega miażdżycy. W Kalifornii prowadzone są dalsze badania, w których bierze udział prawie 100 tys. Amerykanów. Zakończą się one w 2003 r. Mają one definitywnie potwierdzić lub zaprzeczyć, że spożywanie orzechów i migdałów jest skuteczną metodą walki z miażdżycą. Opierając się na diecie śródziemnomorskiej, uczeni amerykańscy i kanadyjscy opracowali zasady żywienia pomocne w leczeniu nad- ciśnienia tętniczego. U pacjentów biorących udział w programie badawczym DASH (Diatery Approaches To Stop Hypertension), którzy stosowali dietę bogatą w warzywa i owoce (do kilograma dziennie) zawierające dużo potasu, korzystnie działającego na regulację ciśnienia krwi, stwierdzono spadek ciśnienia tętniczego już po dwóch tygodniach. Osoby cierpiące na nadciśnienie zwykle spożywają ok. 1,7 mg potasu na dobę, natomiast w specjalnie skomponowanej diecie - 4,1 mg potasu na dobę. Po czterech tygodniach ciśnienie u pacjentów obniżyło się nawet o 5 proc. Jak wykazało wiele badań (m.in. włoskie badania Gissi przeprowadzone na 18 tys. osób), korzystny wpływ na zapobieganie chorobom układu krążenia i zawałom ma tłuszcz rybi. Zawiera on kwasy Omega 3, hamujące agregację płytek krwi. Eskimosi, którzy jedzą głównie ryby, nie chorują na serce. Najwięcej kwasów omega 3 znajduje się w tłustych rybach morskich, jak makrela, łosoś czy śledź. Zdaniem dietetyków, ryby te należy spożywać nawet dwa, trzy razy w tygodniu. Kwasy omega 3 niezbędne są również do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego. W Japonii lekarze zalecają je pacjentom cierpiącym na depresję. Powinno się je podawać także dzieciom, gdyż wspomagają prawidłowy wzrost komórek nerwowych.
Kobiety najczęściej zapadają na choroby serca w okresie pomenopauzalnym, gdy zmniejsza się wydzielanie estrogenów - żeńskich hormonów płciowych. Hormony te działają na układ krwionośny podobnie jak nitrogliceryna. Rozszerzają naczynia i ułatwiają przepływ krwi. Po wygaśnięciu czynności jajników kobiety częściej zapadają na chorobę niedokrwienną serca i udary mózgu. Z badań wynika, że najrzadziej chorują Japonki, co ma związek z wysokim spożyciem soi w tym kraju. Soja zawiera m.in. dużo fitoestrogenów, których działanie zbliżone jest do żeńskich hormonów płciowych. Japonki po 50. roku życia, czyli w wieku okołomenopauzalnym, mimo że nie stosują hormonalnej terapii zastępczej, rzadziej chorują na serce, osteo-porozę i nowotwory, nie mają objawów typowych dla okresu klimakterium, na przykład uderzeń gorąca. Coraz więcej lekarzy i dietetyków na świecie zaleca kobietom codzienne spożywanie produktów sojowych.
- Wszystko wskazuje na to, że w XXI w. propagowany model żywienia będzie wzorowany na diecie śródziemnomorskiej wzbogaconej produktami sojowymi. Koszty leczenia chorób cywilizacyjnych są tak wysokie, że nie wytrzymują ich budżety nawet najbogatszych państw. W XXI w. najwięcej wysiłku będzie się wkładać w zapobieganie chorobom. Najlepiej i najtaniej można to zrobić przez właściwe odżywianie - twierdzi prof. Marek Naruszewicz. W zapobieganiu miażdżycy ma pomóc opracowana niedawno przez najwybitniejszych polskich specjalistów "Karta profilaktyki miażdżycy". Wymienione są w niej wszystkie czynniki ryzyka i metody zapobiegania. Otrzymają ją lekarze pierwszego kontaktu, co ma im ułatwić skuteczniejsze leczenie i zapobieganie miażdżycy.

Źródło: Tygodnik "Wprost", Nr 892 (02 stycznia 2000)

 

Żywienie w profilaktyce chorób układu sercowo-naczyniowego.

Konferencja naukowa Calivita. Warszawa, 19.03.2011

 

"Badanie poziomu homocysteiny jest zalecane przez Polskie Towarzystwo Badań nad Miażdżycą. Aminokwas ten, powstający podczas trawienia białka zwierzęcego, głównie zawartego w czerwonym mięsie, uszkadza śródbłonek naczyniowy, przez co nawet niewielka ilość cholesterolu łatwiej osadza się na ściankach naczyń. Dlatego też choroba wieńcowa, zawały serca oraz udary mózgu występują także u ludzi z niskim stężeniem cholesterolu, za to z podwyższonym poziomem homocysteiny. Stężenie homocysteiny rośnie z wiekiem. Objawy przedwczesnego rozwoju miażdżycy pojawiają się najczęściej po czterdziestce. Wpływ na skłonność do chorób naczyniowych mają predyspozycje genetyczne, a także niewłaściwe odżywianie i styl życia. Dlatego osoby, u których w rodzinie występowały tego typu schorzenia, powinny regularnie kontrolować stan zdrowia oraz dbać o zdrowy styl życia. Ryzyko wystąpienia miażdżycy podnosi palenie papierosów, nadużywanie alkoholu i kawy, mała aktywność fizyczna oraz dieta uboga w kwas foliowy i witaminy z grupy B.

Jak pokazują badania, aby zachować prawidłowy poziom homocysteiny, należy regularnie dostarczać organizmowi kwas foliowy oraz witaminy z grupy B, zwłaszcza B6 i B12.


Jak uzupełniać dietę?

Należy pamiętać, że współczesna obróbka żywności, oparta na procesach termicznych, chemicznych i promieniowaniu, pozbawia nasze jedzenie znacznej ilości wartościowych składników. W wyniku podgrzewania, smażenia, a także produkcji konserw czy mrożonek, pożywienie traci od kilkunastu aż do kilkudziesięciu procent witamin i minerałów.
W takiej sytuacji wskazane jest dostarczenie organizmowi niezbędnych składników w postaci specjalnie opracowanych preparatów. Na rynku aptecznym dostępne są bez recepty specjalnie dobrane zestawy kwasu foliowego, witaminy B6 oraz witaminy B12. Bezpośrednim celem działania preparatów jest obniżenie poziomu homocysteiny w surowicy krwi. Obniżenie podwyższonego poziomu homocysteiny zmniejsza ryzyko miażdżycy, nadciśnienia tętniczego i choroby niedokrwiennej serca.



Przyczyny podwyższenia poziomu homocysteiny:

 

  • styl życia: dieta uboga w kwas foliowy oraz witaminy B6 i B12, palenie papierosów, spożywanie nadmiernej ilości alkoholu i kawy, brak aktywności fizycznej;
  • fizjologiczne: starzenie się organizmu, okres menopauzy;
  • chorobowe: niedobór kwasu foliowego, witamin B6 i B12, przewlekła niewydolność nerek, cukrzyca, niedoczynność tarczycy, łuszczyca;
  • stosowanie niektórych leków: przeciwpadaczkowych, antykoncepcyjnych, fibratów, kwasu nikotynowego, cholestyraminy, androgenów, metotreksatu, cyklosporyn, leków moczopędnych, levodopy, teofiliny;
  • genetyczne: wrodzone zaburzenia przemiany metioniny i cysteiny.


 

Prof. zw. dr hab. n. farm. Marek Naruszewicz

Profesor zwyczajny Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Dziekan Wydziału Farmaceutycznego oraz Kierownik Katedry Farmakognozji i Molekularnych Podstaw Fitoterapii Wydziału Farmaceutycznego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Członek Rady Promocji Zdrowego Żywienia Człowieka. Twórca i wieloletni prezes Polskiego Towarzystwa Badań nad Miażdżycą. Autor licznych publikacji recenzowanych krajowych i międzynarodowych. Wyróżniony szeregiem nagród, m.in. Ministra Zdrowia, Polskiej Akademii Nauk i Pomorskiej Akademii Medycznej za publikacje i osiągnięcia dydaktyczne. Redaktor podręcznika „Kardiologia Zapobiegawcza”, twórca i Redaktor Naczelny czasopisma „Czynniki Ryzyka”.

 

 

Sprawdź swój poziom homocysteiny.

 

Badania krwi i analiza wyników>>


Jeśli masz zbyt wysoki poziom homocysteiny oraz profilaktycznie, zastosuj preparat zawierający kwas foliowy, witaminy B6 i B12, likopen.

 

Produktami Calivita, zawierającymi witaminy B6, B12 oraz kwas foliowy (witamina B9 folacyna, witamina M, witamina B11) są:

 

Stress Management B-Compl.

Mega B

Vital 0, Vital A, Vital B, Vital AB

Full Spectrum,

New Life,

Menopausal Formula,

Senior Formula


Likopen zawierają następujące preparaty:

 

Mega qProtect

Pro-State Power

Senior Formula

 

Beta karoten:

 

Beta Carotene


Choroby układu krążenia, są określane mianem "współczesnej epidemii", gdyż należą do najczęstszych chorób naszych czasów. O innych przyczynach tych chorób – nadciśnieniu,  miażdżycy, cholesterolu czytaj tutaj>>Choroby układu krążenia - "współczesna epidemia"

 

serce homocysteina calivita vitanatural cholesterol

 

Choroby układu krążenia - "współczesna epidemia">>


Zrób wszystko dla Twojego najwierniejszego przyjaciela, który jest z Tobą od pierwszych chwil życia i nie opuszcza nigdy w potrzebie. Czasem ma Ciebie dość i daje znaki, że nadużywasz tej przyjaźni. Więc wsłuchaj się w siebie. Bądź dobry dla swojego serca i pokochaj je mądrą miłością.